چگونه انتقادهای سازنده داشته باشیم؟

0 1,055

انتقاد پذیری و انتقاد کردن مؤثر دارای اهمیت زیادی برای موفقیت سازمانی است. انتقاد با ابراز احساسات درباره موضوعات پیچیده و مشکل، می تواند تخریب کننده و حتی بسیار خطرناک باشد. بسیاری از ما دوست نداریم دیگران از ما انتقاد کنند زیرا به دلیل آنچه انجام داده ایم، فکر کرده ایم یا برنامه ریزی کرده ایم، زیر سوال می رویم و باید به فکر اصلاح خود بیفتیم. بیشتر افراد نمی توانند موقعیتی را که در آن، مورد انتقاد قرار گرفته اند فراموش کنند. این درحالی است که در زندگی اجتماعی و روابط انسانی مشاهده واکنش منفی دیگران و شنیدن انتقاد امری اجتناب ناپذیر است. اما انتقاد سازنده، اصولی دارد از سایت چگونه داریم:

1

انتقاد اگر در جای خود و با روش صحیح و مناسب انجام شود، یک شیوه تربیتی کارآمد و موثر خواهد بود. ولی انتقاد با روش نادرست و تحریک آمیز، به یک ضد تربیت مبدل می شود.
از مهمترین خصوصیت انتقاد سازنده می توان مواردی را برشمرد که به شرح زیر است.

2

انتقادسازنده
– همیشه با بیان یکی از جنبه های مثبت طرف مقابل آغاز شده و با جلب اطمینان وی، موضوع اصلی مورد انتقاد طرح می شود. چنین عملی موجب می شود که شنونده مقاومت کمتری را در پذیرش انتقاد از خود نشان دهد.
– در قالب جملات و عبارات غیر مستقیم مطرح می شود و جنبه محکومیت و آمرانه و تحریک آمیز ندارد؛ مثلا با این عناوین می توان انتقاد را به عملی سازنده مبدل نمود: « آیا بهتر نبود؟»، « آیا صلاح می دانی؟» و…

3

در هر نشست انتقادی، طرح بیش از یک موضوع، جایز نیست. مثلا اگر از همه جهات همسرمان را مورد انتقاد قرار دهیم، او را علیه خود برانگیخته ایم و نتیجه ای عاید ما نخواهد شد.

enteghadesazande4

چنانچه در مراحل اولیه، انتقاد به صورت ایماء و اشاره انجام شود، با رعایت ادب و دوستی بر محبت بین طرفین می افزاید.
در سیره نبوی آمده است که وقتی به پیامبر اکرم (ص) درباره رفتار نامناسب شخصی اطلاع می دادند، پیامبر بدون آنکه از او نام ببرند می فرمودند که چرا بعضیها چنین و چنان می کنند؟ و از این طریق ضمن اصلاح رفتار آن شخص، آبروی او نیز محفوظ می ماند.

5

حتما اگر تفاوت انتقاد سازنده و مخرب را بدانیم بهتر عمل خواهیم کرد. در اینجا مقایسه انتقاد سازنده و انتقاد مخرب را بخوانید
– انتقاد سازنده با نیت خیرخواهانه انجام می شود و انتقاد مخرب با سوء نیت
– در انتقاد سازنده لحن انتقاد کننده مشفقانه است و در انتقاد مخرب، سرد و بی روح
– در انتقاد سازنده هدف انتقاد، ارشاد و اصلاح است و در انتقاد مخرب، تخریب و تضعیف شخصیت
– انتقاد سازنده، در خلوت (تنهایی) انجام می شود و انتقاد مخرب در حضور دیگران
– انتقاد سازنده، باتوجه به ظرفیت روانی فرد انجام می شود، انتقاد مخرب بی توجه به ظرفیت روانی او
– انتقاد سازنده با عبارات پیشنهادی ارائه می شود و انتقاد مخرب با عباراتی تحکمی و آمرانه
– انتقاد سازنده، صرفا از رفتار و کار خطا به عمل می آید، انتقاد مخرب، متوجه تمام شخصیت خطا کار می گردد.
– انتقاد سازنده، بدون توهین و تحریک عصبی انجام می شود و انتقاد مخرب با توهین و تحریک عصبی همراه است.
– در انتقاد سازنده انتقادگر، فرصتی برای جبران به انتقاد شنونده می دهد، در انتقاد مخرب انتقاد گر، هیچ گونه فرصتی نمی دهد.
– انتقاد سازنده، از یک جنبه مثبت طرف مقابل آغاز می شود، انتقاد مخرب بلافاصله از یک جنبه منفی طرف مقابل آغازمی شود.
– در انتقاد سازنده روش و هدف انتقادگر، عیب پوشی و راز داری است و در انتقاد مخرب روش و هدف او عیب جویی و افشای راز است.3463

 

بکارگیری ضعیف انتقاد، منجر به شکست افراد و سازمان ها می شود؛ از سوی دیگر استفاده آگاهانه و خردمندانه از انتقاد به شکوفایی افراد و سازمان ها منجر خواهد شد.

منبع : http://phow.ir/

اشتراک گذاری

قرار دادن یک دیدگاه